Đạo đức công vụ, nhìn từ vai trò cấp ủy

Đảng bộ Khối các cơ quan T.Ư có 64 đầu mối tổ chức đảng trực thuộc với hơn 67 nghìn đảng viên. Nhiệm kỳ qua, Đảng ủy coi trọng lãnh đạo công tác tư tưởng; nâng cao đạo đức công vụ, góp phần xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh, gắn với xây dựng cơ quan và đoàn thể ở các cơ quan, đơn vị trong Khối vững mạnh.

Đại diện Thường trực Đảng ủy Khối các Cơ quan T.Ư trao thưởng cho các cá nhân xuất sắc trong Hội thi thuyết trình "Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công vụ". Ảnh: ĐỨC THẮNG
Đại diện Thường trực Đảng ủy Khối các Cơ quan T.Ư trao thưởng cho các cá nhân xuất sắc trong Hội thi thuyết trình "Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công vụ". Ảnh: ĐỨC THẮNG

Ngăn chặn, đẩy lùi suy thoái

Trong bối cảnh đổi mới, hội nhập quốc tế của đất nước, đội ngũ cán bộ, công chức của nước ta ngày càng phát triển về năng lực, trình độ. Tuy nhiên, trách nhiệm, ý thức, chất lượng phục vụ phụ thuộc rất nhiều vào đạo đức công vụ.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành sự quan tâm xây dựng, rèn luyện người cán bộ, đảng viên, công chức nhà nước - là “công bộc “ của dân. Người coi đạo đức cách mạng là nền tảng, là cái gốc của người cán bộ, công chức. Để rèn luyện phẩm chất của đội ngũ cán bộ, công chức, Đảng ta đã xây dựng hệ thống các điều lệ, nội quy, quy chế, quy định nghĩa vụ, trách nhiệm, những điều cán bộ, đảng viên công chức không được làm. Nhà nước ta đã ban hành nhiều văn bản liên quan đến đạo đức công vụ, như: Luật Cán bộ, công chức (năm 2008); Luật Phòng, chống tham nhũng (năm 2005); Pháp lệnh thực hành tiết kiệm (năm 1998) và mới đây là Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí (năm 2013)…

Tuy nhiên, tại nhiều diễn đàn của cơ quan Trung ương, vấn đề được nhân dân quan tâm là tình trạng suy thoái về đạo đức đang diễn ra trong một bộ phận cán bộ, công chức. Các vụ tiêu cực xảy ra ở nhiều cơ quan, đơn vị, có liên quan đến một bộ phận cán bộ, đảng viên những năm qua tác động đến nhận thức của xã hội về đạo đức người công chức.

Trong bối cảnh đó, việc lãnh đạo nâng cao đạo đức công vụ ở Đảng bộ Khối các cơ quan T.Ư được xem là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt nhằm thực hiện tốt hơn nhiệm vụ chính trị của cơ quan cấp chiến lược, đầu ngành, góp phần xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Triển khai, thực hiện Chỉ thị số 03 của Bộ Chính trị về tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh gắn với thực hiện Nghị quyết T.Ư 4 (khóa XI) về xây dựng Đảng, Đảng ủy Khối đã ban hành Nghị quyết về “Tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác chính trị tư tưởng”. Từ thực tiễn chỉ đạo, triển khai thực hiện, đồng chí Trần Hồng Hà, Phó Bí thư Đảng ủy Khối nêu kinh nghiệm: Quá trình triển khai, cấp ủy các cấp coi trọng giải quyết các vấn đề: Về nhận thức vai trò của tổ chức đảng; việc thực hiện hiệu quả Chỉ thị số 03 của Bộ Chính trị; nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng. Theo đó, Đảng ủy Khối đã tập trung, kiên quyết xử lý một số trường hợp vi phạm nguyên tắc, kỷ luật của Đảng, kể cả đảng viên là cán bộ lãnh đạo quản lý. Các cấp ủy trong Đảng bộ siết lại kỷ cương, giữ vững nguyên tắc sinh hoạt Đảng. Các vấn đề nêu trên có mối tác động qua lại góp phần ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên trong Đảng bộ.

Xây và chống

Nâng cao chất lượng chi bộ tại các cơ quan bộ, ngành, đơn vị trực thuộc được Đảng ủy Khối chọn làm khâu đột phá. Các giải pháp triển khai của Đảng ủy bảo đảm chi bộ là hạt nhân lãnh đạo nhiệm vụ trung tâm, đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, gắn liền triển khai thực hiện Nghị quyết T.Ư 4 (khóa XI) về xây dựng Đảng trong toàn Đảng bộ Khối.

Theo đó, Đảng bộ tổ chức học tập chuyên đề hằng năm, gắn với tiêu chuẩn, đạo đức công chức, công vụ. Đảng ủy Khối lãnh đạo cấp ủy các cấp, lấy chi bộ làm nòng cốt xây dựng chuẩn mực đạo đức. Việc xây dựng này được các tổ chức đảng tiến hành bằng các hình thức gắn với đặc thù chuyên môn, nghiệp vụ. Có thể là chuẩn mực đạo đức cho từng ngành và nghề, từng cơ quan ban hành các quy định, tiêu chuẩn cụ thể. Cũng có thể là chuẩn mực ở cấp Đảng bộ, nội dung ngắn gọn, cô đọng, dễ nhớ. Một số đảng ủy chỉ đạo xây dựng chuẩn mực ở từng chi bộ, đơn vị… Tại Đảng bộ Kiểm toán nhà nước, Phó Chánh Văn phòng Đảng ủy Phan Thị Lương cho biết, mỗi cán bộ, đảng viên đăng ký trước chi bộ những nội dung làm theo Bác trong thực hiện cải cách thủ tục hành chính, sửa đổi lối làm việc, chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm. Tại Đảng bộ Văn phòng Chính phủ, Bộ Thông tin và Truyền thông..., từng chi bộ đi vào kiểm điểm, đánh giá kết quả thực hiện của từng đảng viên trong chi bộ, qua đó đã góp phần duy trì tốt kỷ luật, kỷ cương, nền nếp làm việc tại cơ quan, đơn vị. Việc thực hiện ở nhiều cơ quan, đơn vị đã góp phần giảm hẳn tình trạng cán bộ, công chức "sáng cắp ô đi, tối cắp về". Những cán bộ, công chức có phẩm chất đạo đức tốt, vững chuyên môn, sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật, hết lòng phục vụ nhân dân được tôn vinh tại các hội nghị điển hình tiên tiến của các cấp.

Trong nhiệm kỳ qua, bốn đề án của Đảng ủy Khối được triển khai, gắn liền với sự tăng cường các giải pháp của cấp ủy, người đứng đầu. Các bộ, ngành coi trọng tăng cường quy chế dân chủ ở cơ sở, thực hiện cải cách hành chính, nâng cao năng lực quản lý nhà nước và chất lượng tham mưu chủ trương, chính sách hợp lòng dân, sửa đổi lối làm việc theo hướng dân chủ, công khai, chống quan liêu, tham nhũng, thực hành tiết kiệm… Bộ Y tế ban hành thông tư “quy định về quy tắc ứng xử của công chức, viên chức, người lao động làm việc tại các cơ sở y tế” góp phần đơn giản hóa 211/227 thủ tục hành chính, công khai 362 thủ tục hành chính. Bộ Tài chính đã thực hiện cắt giảm được 28.986 giờ kê khai, nộp thuế/năm; Bộ Nội vụ áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001:2000 TCVN vào công tác chuyên môn đã góp phần nâng cao chất lượng phục vụ chung.

Nhằm tạo chuyển biến căn bản trong nhận thức và hành động của toàn Đảng bộ về đạo đức công vụ, Đảng ủy Khối tập trung lãnh đạo thực hiện khâu đột phá là tăng cường kiểm tra việc thực thi trách nhiệm công vụ và đạo đức công vụ. Ban Thường vụ Đảng ủy đã tổ chức kiểm tra, nắm tình hình tại 23 đảng bộ, chi bộ. Thực tế khẳng định, đã có 71 đảng bộ cơ sở trong Đảng bộ Khối đã có chuyển biến nhanh trong thực thi công vụ và có thành tích xuất sắc trong thực hiện Chỉ thị 03 của Bộ Chính trị. Nổi bật là, Đảng bộ Văn phòng Quốc hội trong việc bảo đảm phục vụ các kỳ họp Quốc hội; Đảng bộ cơ quan Tổng cục Dự trữ nhà nước lãnh đạo xây dựng chính sách và hành lang pháp lý của ngành dự trữ; Đảng bộ Tòa án Phúc thẩm Tòa án Nhân dân tối cao tại Đà Nẵng chỉ đạo nhanh chóng thụ lý, đưa ra xét xử kịp thời, đúng người đúng tội nhiều vụ án kéo dài... Đảng bộ Tổng cục Quản lý đất đai chỉ đạo tham mưu xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật về đất đai, khắc phục những hạn chế, bất cập trong quản lý, sử dụng đất đai… góp phần giảm thiểu, ngăn ngừa các hành vi tham nhũng, lãng phí trong lĩnh vực đất đai… Đảng bộ Văn phòng Chính phủ chỉ đạo tham mưu xử lý hơn 500 vấn đề địa phương, nhân dân và doanh nghiệp kiến nghị, trong đó có nhiều vấn đề phức tạp, nhạy cảm, bức xúc mà dư luận xã hội và nhân dân quan tâm.

Về công tác lãnh đạo, chỉ đạo trong lĩnh vực công tác này, đồng chí Đào Ngọc Dung, Bí thư Đảng ủy Khối, khái quát: Bảo đảm, giữ vững tiêu chuẩn, đạo đức của người cán bộ, công chức ở các cơ quan Trung ương, là sự thống nhất giữa các mặt: tài năng để hoàn thành công việc được giao; hiểu biết chính sách pháp luật, để làm cho đúng và rèn luyện đạo đức cách mạng để dân tin, dân yêu và dân làm theo.

Giải pháp và sự phối hợp đồng bộ

Thực tiễn cho thấy, trong bối cảnh đổi mới đất nước, hội nhập quốc tế, để xây dựng đạo đức công vụ ngang tầm nhiệm vụ ở cơ quan cấp chiến lược, đầu ngành là vấn đề mang tính cấp bách và lâu dài, cần được thường xuyên chú trọng. Đạo đức công vụ, nhất là đối với đội ngũ cán bộ, công chức các cơ quan tham mưu, chiến lược, được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ lãnh đạo chủ chốt phải không ngừng vươn lên về trí tuệ, năng lực phẩm chất đạo đức, xứng đáng là công bộc của dân.

"Điều đó đòi hỏi cần xây dựng quy chế công vụ, đạo đức công chức thông qua hệ thống pháp luật, thưởng phạt nghiêm minh" - đồng chí Trần Văn Lợi, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao, tâm đắc, chia sẻ bài học từ thực tiễn công tác của ngành. Đồng thời, cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ trong công tác cán bộ. Cấp ủy và Ủy ban Kiểm tra các cấp coi trọng kiểm tra, giám sát cấp ủy viên cùng cấp và đảng viên là lãnh đạo cơ quan, đơn vị, tăng cường công tác thanh kiểm tra đối với cán bộ, công chức. Tập trung vào công tác tổ chức, cán bộ, công tác quản lý tài sản và thực hiện chế độ chính sách. Thông qua kiểm tra, giám sát để có thể “định tính, định lượng” sát thực tế việc thực thi đạo đức công vụ của đội ngũ cán bộ công chức, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp trong từng cơ quan, đơn vị.

Dự thảo Văn kiện trình Đại hội XII của Đảng tiếp tục nhấn mạnh việc thường xuyên "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" là một trong những nhiệm vụ quan trọng. Trong công tác xây dựng Đảng về tư tưởng có riêng một mục về vấn đề rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân, trong đó nhấn mạnh vấn đề nêu gương, gương mẫu của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo chủ chốt, tinh thần trách nhiệm trước Tổ quốc, trước Đảng và nhân dân, hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân... Do đó, việc tiếp tục thực hiện Chỉ thị 03 của Bộ Chính trị cần được tiến hành có hiệu quả hơn, kiên trì và sáng tạo hơn trong những năm tới. Các cơ quan kiểm tra, thanh tra của Đảng và Nhà nước cần trực tiếp tổ chức lấy ý kiến, nhận xét của nhân dân, kết hợp với các kênh thông tin có nội dung phản ánh của người dân để đánh giá đạo đức cán bộ, công chức, viên chức. Đồng thời, duy trì và hoàn thiện cách thức lấy phiếu tín nhiệm đối với những cán bộ lãnh đạo, quản lý ở các cơ quan, đơn vị.

Tựu trung, cấp ủy các cấp cần có các giải pháp đồng bộ nhằm xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ “công bộc’’, tập trung ở đạo đức công chức, là: cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, khách quan, trung thực, nghiêm chỉnh chấp hành chính sách, pháp luật; không ngừng học tập mở mang kiến thức, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ để phụng sự đất nước được tốt nhất và đem lại lợi ích cho nhân dân được nhiều nhất.