Củng cố lá chắn an ninh trước chủ nghĩa cực đoan

Ngày 22/11 vừa qua, những người đứng đầu một số quốc gia Tây Phi đã gặp gỡ các nhà lãnh đạo châu Âu trong khuôn khổ hội nghị cấp cao tại Ghana để thảo luận về những biện pháp an ninh trong khu vực, nhằm ngăn chặn cuộc xung đột thánh chiến ở Sahel đang đe dọa “nhấn chìm” các quốc gia ở “lục địa đen”.
0:00 / 0:00
0:00
Biếm họa: MEDDY
Biếm họa: MEDDY

Theo AFP, những quốc gia ven biển Tây Phi là Ghana, Benin, Togo và Côte d’Ivoire phải đối mặt mối đe dọa tấn công ngày càng tăng từ các chiến binh Hồi giáo cực đoan ở khu vực biên giới phía bắc giáp Burkina Faso và Niger. Theo Sáng kiến Accra tại hội nghị, các nguyên thủ quốc gia từ Vịnh Guinea, Niger và Burkina Faso đã gặp gỡ các đại diện từ khối Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS), Liên minh châu Âu (EU), Anh và Pháp.

Hội nghị cấp cao tại Thủ đô Accra của Ghana diễn ra trong bối cảnh nhiều quốc gia phương Tây đã rút lực lượng gìn giữ hòa bình khỏi Mali, sau khi chính quyền quân sự của nước này tăng cường hợp tác với Nga. Tổng thống Ghana, ông Nana Akufo-Addo cho biết, an ninh ở khu vực Sahel ngày càng tồi tệ, đặt ra mối đe dọa nhấn chìm toàn bộ khu vực Tây Phi. Ông cảnh báo: “Các nhóm khủng bố đang tìm kiếm các căn cứ hoạt động mới, làm gia tăng các mối đe dọa về phía nam”.

Tổng thống Akufo-Addo kêu gọi một “sáng kiến nội tại” để đối phó với mối đe dọa, cũng như một cách tiếp cận toàn diện liên quan phát triển kinh tế và xã hội, nhằm giải quyết gốc rễ của chủ nghĩa thánh chiến. Ông khẳng định: “Chúng tôi vẫn kiên định trong cam kết gánh vác một phần trách nhiệm lớn hơn”. Phát biểu ý kiến tại hội nghị cấp cao, Chủ tịch Hội đồng EU Charles Michel nhấn mạnh: “Trong nhiều năm, chúng ta đã nói về nguy cơ mối đe dọa khủng bố lây lan từ Sahel sang các quốc gia ven biển. Hiện nay, đây không còn là rủi ro nữa mà là một thực tế”.

Trong khi đó, Bộ trưởng Các Lực lượng vũ trang của Vương quốc Anh, ông James Heappey nhấn mạnh: “Các lực lượng vũ trang của Anh đã có quan hệ tuyệt vời với nhiều quốc gia trong Sáng kiến Accra và chúng tôi sẵn sàng xây dựng trên cơ sở đó. Nhưng đây là một vấn đề của khu vực Tây Phi và việc tìm cách đưa ra giải pháp là điều đúng đắn”.

Mali, Niger và Burkina Faso là ba trong số những nền kinh tế nghèo nhất thế giới, đã hứng chịu nhiều thiệt hại nặng nề từ tình trạng bạo lực với hàng nghìn người thiệt mạng, hơn hai triệu người phải rời bỏ nhà cửa. Trước khi hội nghị cấp cao châu Phi – EU diễn ra, ngày 21/11, LHQ đã kêu gọi các quốc gia ở khu vực Tây Phi phối hợp hành động quân sự và thực hiện tốt việc quản trị để có thể loại bỏ những hiểm họa của chủ nghĩa bạo lực cực đoan và khủng bố trong khu vực.

Phó đại diện đặc biệt của Văn phòng LHQ tại Tây Phi và vùng Sahel, bà Giovanie Biha đưa ra lời kêu gọi trên khi phát biểu ý kiến khai mạc phiên họp cấp bộ trưởng của Sáng kiến Accra. Theo bà Biha, do tính chất phức tạp và liên tục thay đổi của các mối đe dọa mà những phần tử bạo lực cực đoan gây ra, cần phải bảo đảm một phản ứng nhất quán kết hợp phương pháp quân sự với các can thiệp dài hạn nhằm giải quyết những thiếu sót trong quản trị ở các cộng đồng bị ảnh hưởng. Cách tiếp cận này sẽ đòi hỏi sự phối hợp tốt hơn ở cấp quốc gia (giữa các bộ, ban, ngành có liên quan) và xuyên biên giới.

Bà Biha cũng kêu gọi thành lập một mặt trận thống nhất để giải quyết các lỗ hổng và xây dựng khả năng phục hồi nhằm ứng phó với những hiểm họa đe dọa hòa bình và ổn định trong khu vực. Bà khẳng định, Văn phòng LHQ tại Tây Phi và Sahel luôn sẵn sàng và sẽ tiếp tục hỗ trợ thông qua việc triển khai các nhiệm vụ cốt lõi của mình trong khu vực.

Trước đó, Phó Tổng Thư ký LHQ Amina Mohammed đã cảnh báo rằng: Những phần tử khủng bố và những kẻ cực đoan bạo lực bao gồm Da’esh, Al-Qaida cùng các chân rết của chúng đã lợi dụng sự bất ổn và xung đột để gia tăng các hoạt động và tăng cường các cuộc tấn công trên khắp châu Phi. Trong bối cảnh đó, việc châu Phi tăng cường hợp tác với EU sẽ củng cố lá chắn an ninh trước mọi hành vi cực đoan, không chỉ ở “lục địa đen”: mà còn có nguy cơ lan rộng sang các quốc gia châu Âu.