Chống hạn ở Sơn Hà

Người dân huyện Sơn Hà (Quảng Ngãi) đang tìm mọi biện pháp chống chọi nạn hạn hán khốc liệt nhất trong nhiều năm. Cấp uỷ, chính quyền và đoàn thể các cấp coi đây là nhiệm vụ trọng tâm được ưu tiên hàng đầu, tất cả mọi đảng viên tiên phong trong công tác này.

Lãnh đạo Huyện ủy Sơn Hà (Quảng Ngãi) kiểm tra các nguồn cung cấp nước trên địa bàn.
Lãnh đạo Huyện ủy Sơn Hà (Quảng Ngãi) kiểm tra các nguồn cung cấp nước trên địa bàn.

Từ tỉnh lỵ Quảng Ngãi đi theo hướng tây khoảng 50 km là đến huyện Sơn Hà, một trong số 62 huyện nghèo của cả nước. Đây là nơi sinh sống chủ yếu của đồng bào Hrê. Đã sáu tháng không có mưa, đồng ruộng khô hạn. Dọc đường về các xã vùng cao, chúng tôi thấy những thửa ruộng nứt nẻ, nhiều cánh đồng mía héo khô.

Theo báo cáo nhanh của UBND huyện, đến cuối tháng 4 vừa qua, trong tổng diện tích 3.715 ha gieo trồng vụ đông xuân 2015 - 2016, diện tích có khả năng bị hạn toàn bộ là 1.607 ha. Cây “xóa đói giảm nghèo” của huyện là cây mỳ (sắn) cũng bị ảnh hưởng nặng với 1.200 ha. Khoảng 25 nghìn dân, chiếm 36% số dân toàn huyện thiếu nước sinh hoạt, gần 38 nghìn con gia súc bị thiếu nước. Toàn huyện có 65 công trình nước sinh hoạt tự chảy, phần nhiều bị hư hỏng. Các kênh đập lớn như kênh Đông Hồ, kênh đập dâng Tà Ba, Làng Dầu, đập dâng Nước Rạc... xuống cấp nghiêm trọng. Hệ thống sông suối cấp nước cho địa phương như sông Rhe, sông Rinh, sông Xà Lò, sông Tang cũng cạn nước. Mực nước suối Tà Mang chảy qua trung tâm huyện thấp hơn 1 m so với cùng kỳ. Bình thường dòng suối này cung cấp đủ nước tưới cho 250 ha, nhưng mùa nắng chỉ phục vụ được khoảng 100 ha.

Bí thư Đảng ủy xã Sơn Trung Đinh Công Bôn trăn trở: “Mía bị chết rụi rất nhiều, một số nơi đã đào bỏ, chờ mưa xuống để trồng mỳ. Nhiều giếng đào cạn kiệt, người dân đào sâu thêm nhưng vẫn không có nước. Có những hộ dân phải lấy nước ruộng để phục vụ sinh hoạt”. Đảng ủy xã đã có bốn cuộc họp ra kết luận chuyên đề về công tác chống hạn. Các thôn đều họp đảng viên, họp dân bàn biện pháp tận dụng, tiết kiệm, điều tiết nước. Do nguồn lực hạn hẹp, cho nên xã chủ yếu huy động sức người, hiệu quả thấp.

Hạn hán, thiếu nước trở thành đề tài hằng ngày của người dân. Các hội nghị từ huyện đến thôn đều có nội dung chống hạn. Phó Bí thư Thường trực Huyện ủy Sơn Hà Nguyễn Thái cho biết: Huyện ủy đang chỉ đạo tập trung khai thác các nguồn nước tưới phục vụ sản xuất và sinh hoạt của người dân. Các đồng chí cấp ủy phụ trách cơ sở phải nắm chắc tình hình hạn hán, sản xuất nông nghiệp. Cán bộ kỹ thuật của huyện bám các xã, thôn hướng dẫn người dân cách xử lý các nguồn nước để có nước sạch cho sinh hoạt.

Huyện ủy Sơn Hà đang huy động mọi phương tiện, dụng cụ chứa nước, kể cả xe phòng cháy chữa cháy để chở nước, hỗ trợ người dân. Các đoàn thể đều tích cực vào cuộc; cán bộ, đảng viên nêu gương trước nhân dân. Thanh niên các xã Sơn Hạ, Sơn Thành, Sơn Trung,... đồng loạt ra quân khai thông kênh mương, làm đập ngăn nước. Nguồn thu từ thủy lợi phí được sử dụng để mua máy cày, làm đất; cả mô-tơ máy cày cũng được đưa ra làm máy bơm hút nước vào các chân ruộng khô.

Đến trung tuần tháng 5 vẫn chưa có mưa. Ở nhiều nơi, cấp ủy, chính quyền tổ chức họp chi bộ, họp dân để bàn biện pháp khắc phục. Mặc dù trước mắt còn nhiều khó khăn, song huyện vẫn tập trung phát triển nông nghiệp theo hướng hàng hóa gắn với phát triển kinh tế rừng bền vững và xây dựng nông thôn mới; phấn đấu đến năm 2020, tốc độ tăng trưởng nông - lâm - thủy sản bình quân hằng năm đạt 6,4%, giá trị sản xuất bình quân đầu người hằng năm đạt 52 triệu đồng, ...

Huyện ủy Sơn Hà vận động nhân dân không độc canh cây lúa, chuyển đổi cây trồng ngắn ngày trên đất lúa để tiết kiệm nước và tăng hiệu quả sử dụng đất lúa. Các đơn vị chuyên môn phải nắm chắc những vùng thường xuyên xảy ra hạn và những diện tích thiếu nước để hướng dẫn người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng sang các loại cây có khả năng chịu hạn cao, cần ít nước như ngô, đậu. Trước mắt, ưu tiên bố trí, sử dụng ngân sách để mua giống mè, đậu hỗ trợ người dân trồng trên ruộng khô hạn. Đồng chí Nguyễn Thái cho biết, để đối phó thiên tai như lũ quét và hạn hán, huyện chú trọng công tác bảo vệ rừng, giữ nguồn nước. Các ngành chức năng kiểm soát việc giao rừng, quản lý, bảo vệ rừng và kiểm tra kỹ việc trồng rừng bảo đảm thực chất, hiệu quả. Bên cạnh việc trồng cây nguyên liệu giấy, huyện sẽ cho trồng xen các loại cây lâu năm có giá trị cao như lim, sơn, chò.