Chính sách giảm nghèo: Cần nhiều hơn sự tham gia của cộng đồng

NDO -

NDĐT - Theo Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, thời gian tới, chính sách giảm nghèo cần phát huy vai trò tham gia của cộng đồng, khơi dậy ý chí vươn lên thoát nghèo của chính người nghèo. Các chính sách hỗ trợ cho không cũng giảm, tăng chính sách cho vay có điều kiện.

Ảnh: giamngheo.molisa.gov.vn.
Ảnh: giamngheo.molisa.gov.vn.

Đề cao vai trò tham gia của cộng đồng

Theo Bộ trưởng Lao động, Thương binh và Xã hội Phạm Thị Hải Chuyền, để thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững, chính sách giảm nghèo cần phát huy được vai trò tham gia của cộng đồng, khơi dậy ý chí vươn lên thoát nghèo của chính người nghèo, hạn chế các chính sách hỗ trợ cho không, tăng chính sách cho vay có điều kiện, có hoàn trả, có thời hạn.

Lĩnh vực giảm nghèo cũng cần lồng ghép vấn đề bình đẳng giới, ưu tiên các chính sách hỗ trợ đối với phụ nữ và trẻ em nghèo, đối với hộ nghèo dân tộc thiểu số, mở rộng các chính sách đối với hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo.

Hoạt động này nên tập trung vào đổi mới hệ thống cơ chế, chính sách theo hướng tập trung, khắc phục tình trạng phân tán, dàn trải, kém hiệu quả. Đây là ý kiến được Bộ trưởng Phạm Thị Hải Chuyền đưa ra tại Diễn đàn Giảm nghèo với chủ đề “Không để ai bị bỏ lại phía sau và hành động của Việt Nam” diễn ra ngày 15-10.

Chương trình do Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, cơ quan Liên hợp quốc tại Việt Nam, Uỷ ban Dân tộc, Đại sứ quán Ai-len tại Việt Nam phối hợp tổ chức nhân kỷ niệm Ngày Quốc tế xoá đói giảm nghèo và Ngày Vì người nghèo Việt Nam 17-10.

Chính sách giảm nghèo: Cần nhiều hơn sự tham gia của cộng đồng ảnh 1

Các đại biểu tại Diễn đàn.

Bà Phạm Thị Hải Chuyền cho biết, Việt Nam đã hoàn thành sớm nhiều Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ (MDG) so với kế hoạch đề ra, nhất là mục tiêu giảm nghèo. Tỷ lệ hộ nghèo của Việt Nam đã giảm nhanh từ 58% năm 1993 xuống còn 5,97% vào cuối năm 2014. Kết quả giảm nghèo đã góp phần ổn định xã hội, tạo điều kiện phát triển bền vững đất nước, đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt. Thành tựu giảm nghèo của Việt Nam đã được Liên hợp quốc đánh giá cao và ghi nhận là điểm sáng về giảm đói nghèo.

Hiện nay, Việt Nam đã chủ động đổi mới cách tiếp cận, các giải pháp hỗ trợ nhằm tiến tới thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững. Việc đổi mới phương pháp tiếp cận đo lường nghèo từ đơn chiều sang đa chiều, áp dụng cho giai đoạn 2016-2020 với mục đích: Cùng với các giải pháp hỗ trợ tạo sinh kế, tăng thu nhập, nâng cao hơn nữa khả năng tiếp cận của người dân về các dịch vụ xã hội cơ bản, nhất là về y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch vệ sinh, thông tin, phân loại đối tượng hộ nghèo toàn diện hơn, đánh giá được mức độ tiến bộ xã hội qua từng năm và qua từng giai đoạn.

Phương pháp tiếp cận nghèo đa chiều được cộng đồng quốc tế khuyến nghị các nước áp dụng để giải quyết tình trạng nghèo. Việt Nam là quốc gia ở châu Á tiên phong áp dụng và thực hiện phương pháp này. Chính phủ đã ban hành Quyết định 1614/2015 phê duyệt Đề án chuyển đổi phương pháp tiếp cận đo lường nghèo từ đơn chiều sang đa chiều áp dụng cho giai đoạn 2016-2020 trong tháng 9 vừa qua.

Bên cạnh đó, sẽ tập trung, ưu tiên nguồn lực đầu tư cho các huyện nghèo, xã nghèo, thôn, bản đặc biệt khó khăn, vùng miền núi, dân tộc thiểu số (DTTS) nhằm hạn chế gia tăng khoảng cách chênh lệch về mức sống giữa các vùng, nhóm dân cư thông qua thực hiện Chương trình mục tiêu quốc tế giảm nghèo bền vững giai đoạn 2016-2020. Đây là một trong hai chương trình mục tiêu quốc gia được Chính phủ thống nhất trình Quốc hội phê chuẩn trong giai đoạn 2016-2020, dựa trên cơ sở Luật Đầu tư công theo hướng: xác định và giao vốn đầu tư trung hạn năm năm cho địa phương để chủ động, bố trí danh mục đầu tư theo thứ tự ưu tiên, đẩy mạnh phân cấp trao quyền cho cơ sở, cộng đồng, tăng cường sự tham gia, giám sát của người dân cả trước, trong và sau quá trình thực hiện.

Quan tâm hơn tới dân tộc thiểu số

Điều phối viên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam Pratibha Mehta đánh giá cao những thành tựu mà nước ta đạt được trong 15 năm qua, bởi không nhiều quốc gia có thể đạt được kết quả này. Tuy nhiên, bà cũng nhấn mạnh, thách thức còn đang ở phía trước nếu muốn hiện thực hoá ý tưởng tham vọng của các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDG) ở Việt Nam.

Tiến sĩ Pratibha Mehta cho rằng, các MDG chưa hoàn thành tại Việt Nam hiện đang nằm ở một số địa bàn và nhóm dân cư, đặc biệt là DTTS và miền núi. Tỷ lệ nghèo thu nhập của đồng bào DTTS hiện cao hơn 3,5 lần mức trung bình của quốc gia. Việc chậm theo kịp tiến độ thực hiện các MDG ở đồng bào DTTS cho thấy còn nhiều hoạt động tiếp tục phải làm, nếu muốn giảm nghèo ở mọi hình thái, mọi chiều ngoài chiều thu nhập. Đây là ưu tiên hàng đầu trong việc thực hiện các SDG, đặc biệt là mục tiêu số 1 “Chấm dứt đói nghèo trong mọi hình thái, ở mọi nơi”.

Bà Pratibha Mehta thấy rằng, Chính phủ Việt Nam đã nhận thức được những thách thức này và đang ưu tiên hàng đầu mục tiêu giảm nghèo DTTS và hoàn tất các MDG chưa hoàn thành cho đồng bào DTTS, cũng như xử lý vấn đề nghèo đa chiều.

Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Dân tộc Sơn Phước Hoan cho hay, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1557/QĐ-TTg ngày 10-9-2015 phê duyệt một số chỉ tiêu thực hiện các MDG đối với đồng bào DTTS gắn với SDG sau năm 2015. Văn bản này đã thể chế hoá các mục tiêu phấn đấu, tạo cơ chế theo dõi, đánh giá và tăng hiệu quả phối hợp tốt hơn các nguồn lực thực hiện các chương trình, chiến lược quốc gia hỗ trợ đồng bào DTTS, góp phần thực hiện các SDG của quốc gia sau năm 2015 và Nghị quyết số 80 của Chính phủ về định hướng giảm nghèo bền vững thời kỳ 2012-2020.

Uỷ ban Dân tộc sẽ khẩn trương xây dựng, ban hành kế hoạch tổng thể thực hiện Quyết định, đồng thời hỗ trợ kỹ thuật cho các địa phương nhanh chóng thực hiện thể chế hoá các MDG đối với đồng bào DTTS vào trong các chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm năm giai đoạn 2016-2020 của quốc gia và từng bộ, ngành, địa phương.