Cùng suy ngẫm

Bảo vệ và phát triển rừng ven biển

Ngày 22-1-2015 Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 120/2015/QĐ-TTg phê duyệt Đề án Bảo vệ và phát triển rừng ven biển, ứng phó với biến đổi khí hậu giai đoạn 2015 - 2020. Theo đó, trong 5 năm tới, các tỉnh, thành phố ven biển phải bảo vệ được hơn 310 nghìn ha rừng ven biển hiện có, khôi phục 9.600 ha rừng kém chất lượng và trồng mới hơn 46 nghìn ha (trong đó có 29.500 ha rừng ngập mặn, 7.500 ha rừng chắn gió, chắn cát ven biển và hơn 9.000 ha rừng sản xuất kết hợp phòng hộ.

Ngoài ra, trồng mới 23,5 triệu cây phân tán ven biển. Nâng tổng diện tích rừng ven biển đến năm 2020 lên gần 357 nghìn ha và độ che phủ rừng từ 16,9% (năm 2014) lên 19,5% vào năm 2020. Mặc dù đã có mục tiêu cụ thể, nhưng năm đầu triển khai thực hiện Đề án, các địa phương ven biển mới tổ chức trồng mới được gần 2.000 ha rừng, trong đó có hơn 1100 ha rừng ngập mặn; 300 ha rừng chắn gió, chắn cát và gần 570 ha rừng sản xuất kết hợp phòng hộ. Đồng thời, tổ chức khoanh nuôi, xúc tiến tái sinh và phục hồi được hơn 1.100 ha rừng, trong đó có 763 ha rừng ngập mặn và 343 ha rừng chắn gió, chắn cát. Nếu so với mục tiêu của Đề án thì kết quả trồng rừng ven biển thời gian qua đạt quá thấp. Trong khi biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp, nhiều địa phương ven biển còn lúng túng trong việc rà soát, lập các dự án đầu tư, xây dựng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trồng rừng ven biển, cũng như thu hồi những diện tích đất thuộc hành lang an toàn bảo vệ đê biển; hoặc khu quy hoạch trồng rừng ven biển bị các tổ chức, cá nhân lấn chiếm, sử dụng trái phép, không đúng mục đích, kém hiệu quả. Năng lực của một số ban quản lý Dự án còn hạn chế, thậm chí không do cơ quan chuyên môn về lâm nghiệp làm chủ đầu tư, quản lý cho nên việc tổ chức thực hiện tổng hợp, báo cáo thiếu khoa học, làm ảnh hưởng đến tiến độ xây dựng, thẩm định và phê duyệt các Dự án trồng rừng ven biển. Vì vậy cũng dễ hiểu khi cả năm 2015, ngành lâm nghiệp mới rà soát, xây dựng, thẩm định kỹ thuật được 42 dự án trồng rừng, thuộc Chương trình ứng phó với biến đổi khí hậu.

Việc bảo vệ và phát triển rừng ven biển nhằm phát huy chức năng phòng hộ, ứng phó với biến đổi khí hậu và nước biển dâng, góp phần bảo vệ hệ thống đê biển, cơ sở hạ tầng, bảo tồn đa dạng sinh học ven biển. Vì vậy các tỉnh, thành phố có rừng ven biển cần khẩn trương rà soát về hiện trạng diện tích rừng ven biển hiện có, từ đó xây dựng quy hoạch, kế hoạch bảo vệ, phát triển rừng ven biển cụ thể từng năm, cả giai đoạn 2015 - 2020 và tầm nhìn đến năm 2030. Trong đó, cần phân loại cụ thể diện tích ngập mặn và diện tích trên cạn cần khôi phục hoặc trồng mới để chuẩn bị đủ vật tư, cây giống, bảo đảm số lượng và chất lượng phù hợp với mục tiêu nhằm chống cát trôi, cát nhảy, hay để chắn sóng, ngăn mặn, bảo vệ hệ thống đê biển... Nhanh chóng kiện toàn Ban quản lý dự án, bảo đảm đủ năng lực, trình độ chuyên môn điều hành các Dự án bảo vệ và phát triển rừng ven biển. Gắn kế hoạch bảo vệ và phát triển rừng với các Chương trình mục tiêu quốc gia về biến đổi khí hậu; Chương trình củng cố, nâng cấp đê điều… để tranh thủ các nguồn vốn, cũng như thông qua hình thức xã hội hóa kết hợp xây dựng các mô hình phát triển kinh tế hộ, kinh tế hợp tác, hợp tác xã gắn với bảo vệ và phát triển rừng ven biển bền vững. Cuối cùng là đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cho mọi tầng lớp trong xã hội về vai trò, chức năng của rừng ven biển, từ đó vận động nhân dân và các thành phần kinh tế tích cực tham gia trồng rừng nói chung và quản lý, bảo vệ, phát triển rừng ven biển ứng phó với biến đổi khí hậu nói riêng.