Bảo đảm chỗ học cho học sinh đầu cấp

Hằng năm, TP Hồ Chí Minh luôn ưu tiên nguồn lực để xây trường, lớp, mở rộng chỗ học, nhưng cứ vào mùa tuyển sinh đầu cấp, thành phố lại gặp khó khăn, căng thẳng do áp lực từ tăng dân số cơ học quá nhanh. Để đáp ứng nhu cầu về chỗ học ngày càng gia tăng, cần sự chung tay, góp sức của chính quyền các cấp, toàn xã hội; cần có chính sách kêu gọi đầu tư xây dựng trường học theo hình thức xã hội hóa, khuyến khích khối trường ngoài công lập chia sẻ áp lực chỗ học với trường công …

Lễ khởi công xây dựng Trường mầm non Hiệp Phước, huyện Nhà Bè.
Lễ khởi công xây dựng Trường mầm non Hiệp Phước, huyện Nhà Bè.

Vào thời điểm này, các quận, huyện ở TP Hồ Chí Minh đang hoàn tất kế hoạch tuyển sinh đầu cấp theo phân tuyến địa bàn dân cư. Trên tinh thần dù khó khăn đến đâu cũng không để học sinh không có chỗ học, hội đồng tuyển sinh các quận, huyện đều cân đối chỉ tiêu, bảo đảm giải quyết đủ chỗ học theo yêu cầu thực tế. Theo đó, thành phố sẽ huy động 100% trẻ 5 tuổi trong diện đi học đang cư trú trên địa bàn quận, huyện vào trường mầm non theo phân tuyến; huy động 100% trẻ 6 tuổi đang cư trú trên địa bàn quận, huyện vào học lớp 1 theo tuyến do ban tuyển sinh quận, huyện quy định (kể cả những trẻ không có hộ khẩu tại TP Hồ Chí Minh).

Tuy nhiên, trước áp lực gia tăng dân số cơ học quá nhanh, nhất là khu vực vùng ven, các quận, huyện như Bình Tân, 12, Thủ Đức, Gò Vấp, Bình Chánh…luôn “đau đầu” với bài toán tuyển sinh đầu cấp, nhất là bậc mầm non, tiểu học, trung học cơ sở (THCS). Trước thực trạng trường lớp quá thiếu và khó đáp ứng nhu cầu chỗ học tăng quá nhanh của hai bậc mầm non, tiểu học, ngoài giải pháp xây thêm trường mới, nhiều địa phương đã ưu tiên cải tạo, sửa chữa các cơ sở hiện hữu nhằm tăng thêm chỗ học.

Trong năm học vừa qua, dù là năm đầu tiên đi vào hoạt động sau khi chuyển đổi công năng từ Trường THCS Tây Sơn (phường 17, quận Gò Vấp), nhưng Trường tiểu học Lê Văn Thọ (quận Gò Vấp) đã kín hết chỉ tiêu nhận học sinh ở tất cả khối lớp. Tương tự, Trường tiểu học Võ Thị Sáu (quận Tân Phú) cũng phải giải tán bếp ăn để chuyển đổi thành phòng học mà cũng không thể giảm được sĩ số học sinh quá đông của mỗi lớp. Riêng Trường tiểu học An Hội ( quận Gò Vấp) thì vẫn là ngôi trường giữ “kỷ lục” của TP Hồ Chí Minh với số lớp học nhiều nhất, số học sinh đông nhất là 4.000 em (bình quân khoảng 55 học sinh/lớp).

Chạy đua với thời gian và đẩy nhanh tiến độ xây trường lớp, hàng loạt ngôi trường mới dự kiến sẽ khánh thành, đưa vào sử dụng đầu năm học 2016-2017. Điển hình là hai dự án xây mới Trường mầm non Khu chế xuất Linh Trung 1 (phường Linh Xuân); Trường mầm non Khu chế xuất Linh Trung 2 (phường Linh Trung) của quận Thủ Đức. Tại quận Gò Vấp, Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) quận Đặng Thanh Tuấn cho biết, ngoài hoàn thành hai dự án trường mầm non ở phường 12 và trường THCS ở phường 7, từ nay đến năm 2018, quận sẽ khởi công xây thêm sáu trường học gồm một trường mầm non, bốn trường tiểu học và một trường THCS. Quận cũng đã lập hồ sơ đầu tư xây dựng năm dự án trường mầm non theo hình thức xã hội hóa ở các phường 5, 7 và 10.

Là một trong những địa phương thiếu trường, lớp nghiêm trọng, chính quyền quận Bình Tân đã dốc toàn lực đầu tư xây 14 công trình trường học, trong đó cải tạo, mở rộng sáu và xây mới tám công trình. Trong số này, 10 công trình kịp hoàn thành, đưa vào sử dụng trong năm học mới 2016-2017 với tổng số phòng học tăng thêm là 128 phòng, giải quyết được 3.630 chỗ học mầm non và 810 chỗ học THCS.

Theo Phòng Kế hoạch - Tài chính của Sở GD-ĐT TP Hồ Chí Minh, toàn thành phố cần bổ sung thêm 15.000 phòng học, trong đó tập trung nhiều nhất ở hai bậc mầm non, tiểu học, thì mới có thể đáp ứng nhu cầu về chỗ học. Thực hiện mục tiệu này là không dễ và các địa phương vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn về mặt bằng, vốn đầu tư…

Do việc đáp ứng nhu cầu về chỗ học đầu cấp đã khó nên việc tăng tỷ lệ học sinh tiểu học, THCS được học hai buổi/ngày càng trở nên nan giải. Theo dự báo của nhiều quận, huyện, tỷ lệ học sinh học hai buổi/ngày sẽ còn sụt giảm trong năm học mới sắp tới. Để đáp ứng nhu cầu chỗ học gia tăng, nhiều trường học đạt chuẩn quốc gia với sĩ số quy định 35 học sinh/lớp cũng phải phá chuẩn. Thực tế đáng buồn này đang đi ngược với chủ trương tăng số lượng học sinh học hai buổi/ngày của thành phố để nâng cao chất lượng giáo dục và mở rộng trường học theo mô hình tiên tiến, hội nhập quốc tế.

Cũng do số lượng trường điểm, trường chất lượng cao ở các cấp học thuộc quận, huyện còn ít nên áp lực tuyển sinh, chạy đua chọn một suất học vào lớp 1, lớp 6 luôn căng thẳng, gay gắt. Dựa theo chỉ tiêu tuyển sinh vào lớp 6 được giao, năm nay, các trường THCS ở thành phố sẽ siết chặt tuyển sinh trái tuyến. Do đó, việc xét tuyển vào lớp 6 các trường điểm, chất lượng cao dự báo sẽ gay gắt hơn mọi năm. Riêng Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa tiếp tục xét tuyển đầu vào lớp 6 với hình thức khảo sát năng lực tiếng Anh cho chỉ tiêu 600 suất. Với dự báo khoảng 4.000 học sinh đăng ký dự tuyển, tỷ lệ chọi sẽ cao chót vót.

Theo ông Nguyễn Quang Vinh, Trưởng phòng Giáo dục Tiểu học (Sở GD-ĐT TP Hồ Chí Minh), để giải tỏa áp lực về chỗ học ngày càng gia tăng, một mình ngành giáo dục không thể giải quyết được mà cần có sự chung tay, góp sức của chính quyền các cấp, của toàn xã hội. Thành phố cũng cần có chính sách hiệu quả để kêu gọi đầu tư xây dựng trường học theo hình thức xã hội hóa, khuyến khích khối trường ngoài công lập chia sẻ áp lực chỗ học với trường công để người dân có thêm nhiều lựa chọn…