Bài học từ Eurozone

Một chu kỳ gian nan mới xem như đã chính thức được xác lập và không biết đến bao giờ mới khép lại cho các nền kinh tế thuộc Liên minh châu Âu (EU). Tuy nhiên, ở một số khía cạnh, đây lại có thể xem là cơ hội rút kinh nghiệm dành cho những khu vực khác trên thế giới.

THEO số liệu mới nhất vừa được Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostats) công bố, tháng 5/2022, tỷ lệ lạm phát tại 19 quốc gia thành viên Khu vực Đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) đã tiếp tục tăng từ 7,4% trong tháng trước lên mức 8,1%. Và sau hơn một thập niên, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã lần đầu buộc phải đề cập đến kế hoạch tăng lãi suất.

Đây là đỉnh tiếp theo, trong đồ thị biểu hiện đà tăng liên tục của tình trạng lạm phát ở châu Âu. Nguyên nhân của nó là việc giá năng lượng cũng như giá lương thực-thực phẩm tăng mạnh kể từ khi chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga ở miền đông Ukraine bùng nổ, tạo những sức ép khổng lồ đè nặng và kìm hãm sức tăng trưởng của mọi nền kinh tế.

Và thực tế, những nền kinh tế ấy cũng chỉ vừa "nhúc nhắc" tìm lại tốc độ, sau hai năm đằng đẵng gần như tê liệt, bởi các hệ lụy của đại dịch Covid-19 toàn cầu. Trong và sau quãng thời gian đó, nguy cơ lạm phát cũng đã manh nha hiện hữu, khi các chính phủ châu Âu nói riêng và thế giới nói chung đều buộc phải thực hiện giải pháp "chữa cháy" bất khả kháng: giải ngân các gói cứu trợ khổng lồ.

NHƯ ECB công bố, nhằm kiểm soát đà tăng của lạm phát, họ có kế hoạch tăng lãi suất vào tháng 7 tới, và dự kiến sẽ chấm dứt chương trình mua trái phiếu trong thời gian sớm nhất có thể.

Cũng phải nhắc lại, trước ECB, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã tăng lãi suất thêm 50 điểm cơ bản vào đầu tháng 5/2022, trong khi Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) tăng lãi suất bốn lần liên tiếp. Như vậy, lạm phát đang là "bóng ma" ám ảnh tất cả những nền kinh tế lớn nhất toàn cầu, chứ không chỉ riêng cựu lục địa.

Có điều, quãng thời gian đầu năm, dường như ECB chưa nhận diện được đầy đủ và chuẩn xác các hiểm họa cận kề, khi chỉ chú trọng đến chuyện giá tiêu dùng tăng vọt bởi các hệ lụy của Covid-19. Sau đó, cuộc xung đột quân sự giữa Nga và Ukraine đã và đang thêm vào câu chuyện những gam màu u tối gấp bội.

Trong tháng 5, giá năng lượng tăng 39,2% so cùng kỳ năm trước, trong khi giá thực phẩm tăng 7,5%. Bên cạnh đó, nỗ lực của các nước phương Tây bao gồm cả Đức-nền kinh tế lớn nhất Eurozone, nhằm giảm phụ thuộc nguồn cung năng lượng từ Nga cũng sẽ còn ảnh hưởng nhiều đến tình trạng lạm phát.

Eurozone lao đao, và Ủy ban châu Âu (EC) buộc phải hạ dự báo tăng trưởng năm nay xuống mức 2,7%, đồng thời cảnh báo rằng các triển vọng đều còn rất mờ mịt.

KHI một khu vực phát triển hàng đầu thế giới như Eurozone cũng đã phải nghiêm túc đề cập tới khả năng gia tăng tình trạng dễ bị tổn thương của các nền kinh tế thành viên, cũng như mối nguy các rủi ro đe dọa ổn định tài chính, đương nhiên, guồng máy kinh tế toàn cầu cũng sẽ phải chịu không ít tác động tiêu cực liên đới. Và nói một cách nôm na-ngắn gọn-thiết thực: Đời sống sinh hoạt của từng người dân đang trở nên khó khăn hơn, mỗi ngày.

Tuy nhiên, cũng chính là với những gì đang xảy ra ở châu Âu, có lẽ các nhà lãnh đạo ở những khu vực khác đều đã có thể rút ra những bài học kinh nghiệm quý giá, về phương thức dự báo các rủi ro đa chiều, về những biện pháp xử lý, và về cả cách chăm lo đến những cộng đồng dễ bị tổn thương trong xã hội, trong bối cảnh vật giá leo thang chóng mặt.

Có những nguy cơ hầu như không có cách nào né tránh, bởi chúng xuất phát từ những nguyên nhân khách quan và hầu như hoàn toàn phụ thuộc các nhân tố bên ngoài. Song, cuối cùng, điều quyết định vẫn là việc tiếp cận, đối diện và vượt qua những nguy cơ ấy như thế nào.